Kærleiksland

Hvað er allt þetta fólk að gera hérna?

Hvað varð um floppy diskana? Ég sakna þeirra. Svo er floppy líka svo fyndið orð.

Floppy Floppy Floppy

Ó nei! Mars er að verða liðinn án þess að ég sé búinn að blogga neitt! Blessunarlega reddaðist það.

Metnaðurinn er að drepa mig.

Afhverju þykir það svona mikil dyggð að hafa skoðanir á öllu? Afhverju getur fólk ekki bara tjillað?

Eftir að hafa installað svona virtual PC forriti á makkann minn og gubbað smá upp í sjálfan mig við að sjá Windows blasa við á desktoppnum hjá mér verð ég að horfast í augu við staðreyndir. Ég er orðinn einn af þessum óþolandi makka-nördum.

Mér finnst amx.is ógeðslega fyndin síða. Aðallega því mér finnst Friðbjörn Orri Ketilsson ógeðslega fyndið fyrirbæri. Eitt hef ég samt aldrei skilið, afhverju nenna svona stjórnmálatrúboðsvefir alltaf að standa í því að lýsa yfir hversu óháðir og málefnalegir þeir eru?

Í “Um AMX” stendur:

“Ritstjórnarstefna vefsins byggist á borgaralegum gildum og er ritstjórn óháð stjórnmálaflokkum og hagsmunasamtökum en tekur afstöðu til málefna á grunni hugmynda um frelsi einstaklingsins.”

Vá, þetta gefur alveg mjög sterka vísbendingu um málefnalega afstöðu amx. Enda er alveg 95% Íslendinga á móti frelsi einstaklingsins.

Þeir hljóta bara að hafa einhvern húmor fyrir þessu… Mér finnst þeir ættu að skipta þessu út vikulega. Nokkrar tillögur:

“Ritstjórnarstefna vefsins byggist á menningarlegum gildum og er ritstjórn óháð stjórnmálaflokkum og hagsmunasamtökum en tekur afstöðu til málefna á grunni hugmynda um hamingju einstaklingsins.”

“Ritstjórnarstefna vefsins byggist á samfélagslegum gildum og er ritstjórn óháð stjórnmálaflokkum og hagsmunasamtökum en tekur afstöðu til málefna á grunni hugmynda um frið á jörð.”

“Ritstjórnarstefna vefsins byggist á mikilvægum gildum og er ritstjórn óháð stjórnmálaflokkum og hagsmunasamtökum en tekur afstöðu til málefna á grunni hugmynda um homo sapiens.”

“Ritstjórnarstefna vefsins byggist á hlutlausum gildum og er ritstjórn óháð stjórnmálaflokkum og hagsmunasamtökum en tekur afstöðu til málefna á grunni hugmynda um vináttu.”

Ég les almennt ekki mikið af íslenskum nútímaskáldsögum. Þegar ég les mér til gamans er ég meira í snobbuðum heimsbókmenntum og einhverju heimspekirugli. En af þeim sem ég hef lesið er uppáhaldsíslenski höfundurinn minn þó líklega Bergsveinn Birgisson. Ég las Landslag er aldrei asnalegt fyrir nokkrum árum eftir að pabbi þröngvaði henni upp á mig og líkaði afar vel. Þegar maður er búinn að yfirstíga fordóma sína gagnvart bókum um sveitalúða að sveitalúðast, þá er hún alveg frábær. Svo las ég Handbók um hugarfar kúa í fyrra. Hún er líka frábær, virkilega skemmtileg, en þó ekki gallalaus. Núna fyrir nokkrum vikum var Bergsveinn svo að senda frá sér Svar við bréfi Helgu. Hún er búin að fá ógeðslega góða dóma og er m.a. tilnefnd til íslensku bókmenntaverðlaunanna. Hún er örstutt (rétt slagar í 100 blaðsíður) þannig að ég tók mig til og las hana alla í gærkvöldi.
Þetta er alveg yndisleg bók, sú besta sem ég hef lesið í mörg ár; fyndin, skemmtileg, tregafull, ótrúlega falleg og listilega vel skrifuð. Þetta lof sem hún er að fá kemur mér eiginlega ekkert á óvart. Hún er s.s. sett fram sem bréf gamals bónda (aftur koma sveitalúðarnir inn í þetta) til fyrrverandi ástkonu sinnar sem „honum bauðst að fylgja til borgarinnar forðum tíð“.  Að einhverju leyti stórskemmtileg lýsing á sveitasamfélaginu í kring um miðja síðustu öld, en fyrst og fremst ástarsaga sem ætti að höfða til allra, á öllum tímum.  Að auki talaði hún á köflum til mín á mun persónulegra leveli, og fjallar um hluti sem ég hef sjálfur þurft að glíma við, en manni finnst það kannski með allar góðar bækur. Allavegana, algjör snilld sem allir ættu að gefa öllum í jólagjöf.

Mér leiðist Vantrú alveg rosalega. Allt sem ég hef lesið frá þeim í gegn um tíðina hefur verið til marks um einhverja bjánalega vísindatrú sem ég hef alltaf fordæmt. Oft hef ég samt hugsað hvort ég sé ekki að berjast við vindmyllur í þessum efnum. Þessi vísinda-skynsemisdýrkun er hugsun sem tröllreið öllu um miðja 20. öldina, almennt hugarfar hlýtur að hafa breyst síðan þá.
En nei, í gær rambaði ég á Víðsjárviðtal við Reyni Harðarson, formann Vantrúar það sem hann tókst á við spurninguna “hvað er trú?”. Eins og sannur vísindamaður þá vísaði Reynir í eitt helsta trúarrit okkar tíma, orðabókina, til þess að nálgast skilgreiningar á viðfangsefninu. Hann afgreiddi þessi hugtök síðan með þvílíkum hroka að ég fann mig í fyrsta skipti knúinn til að tjá mig eitthvað um þetta. Viðtalið allt var áhugavert, en það var kannski helst það sem hann sagði í lokin sem stuðaði mig.

Í lok viðtalsins spyr Ævar: “Sumir vilja halda því fram að allir sem hafi mjög sterka sannfæringu, þeir séu á einhvern máta trúaðir, og því hefur oft verið beint til ykkar í Vantrú, eruð þið ekki einmitt trúaðir í ykkar trúleysi?”

Reynir svarar með því sem er líklega að verða ein af mestu klisjum okkar tíma: “Sannfæring er ekki það sama og trú, við trúum ekki á óraunverulega hluti, við erum ekki sannfærðir um það sem eigi er auðið að sjá, og ekki fullvissir um það sem við vonum. Þvert á móti þá viljum við skoða allt og vega og meta út frá gögnum og rökum og hafa það sem sannar reynist, hvað sem það svo verður. Við erum ekki fastir á bókstaf. Við erum frjálsir af því að leiðrétta okkar heimssýn eftir því sem að þekkingu okkar fleygir fram, og henni fleygir fram og henni fleygir gríðarlega fram nú á dögum og það er svo stórkostlegt hvað við erum að uppgötva og komast að raun um um alheiminn að guðstrú og þessi hjátrú gyðinga fyrir 2000 árum, hún er sorglega fátækleg miðað við öll þau undur sem við höfum núna til að skoða og rannsaka, og einbeita okkur að og skilja.”

Þessi málsgrein á að lýsa einhverskonar ómengaðri, gagnrýnni vísindahugsun sem lausn við öllu. En sjálf málsgreinin er svo sneisafull af gloppóttum “ógagnrýnum” fullyrðingum að það er eiginlega fyndið. Hvernig ætlar maður t.d. að “sannreyna” siðferði? Hvaða “gögn” á maður að nota? Og út frá hvaða forsendum? Hvernig kemst maður að þessum forsendum? Hvað í fjandanum á hann við með “óraunverulega hluti”?  Hvað eru raunverulegir hlutir? Allt sem er áþreifanlegt? Er það sem er óáþreifanlegt þá óraunverulegt? Hvað með þau heimspekilegu vandræði sem fylgja sannleikshugtakinu sem hann gengur út frá? Þetta gengur alveg upp í ákveðnu samhengi, en eigi þessi hugsun að vera leiðarljós fólks í lífinu almennt á öllum sviðum (sem trúarbrögð hafa að öllu jöfnu verið) þá er þetta bara einhver þvæla.
Hann virðist m.ö.o. vera að vísa til vísindalegrar aðferðar, sem er ágæt til síns brúks, en að halda að hún eigi að geta veitt manni einhverja leiðsögn í efnum sem trúarbrögð hafa m.a. glímt við er ekkert annað en blind trú á mátt vísindanna. Þannig að jú Reynir, ef þessi málsgrein er til marks um almenna stefnu Vantrúar þá eruð þið trúarsöfnuður.

Það sem mér leiðist annars við almenna umræðu um trúarbrögð (fyrir utan hroka eins og þann sem birtist hjá Reyni) þá er það hvar áherslan liggur. Öll áhersla er á lögð á það “hvort Guð sé til eða ekki”, hvað fólk í gamla daga hafi verið vitlaust að trúa á eitthvað sem ekki sé hægt að sanna o.s.frv. Við séum sko aldeilis upplýstari á okkar tímum, fyrir utan einhverja nokkra lúða sem þurfi að uppfræða. Á sama tíma er nánast aldrei hugað að þeim áhrifum sem trú og trúarbrögð hafa haft í gegn um tíðina sem menningarlegt og siðferðislegt fyrirbæri, hvaða hlutverki þau þjóna, hvaða afleiðingar trúleysi okkar tíma og hvernig fólk nú á tímum takist á við tómarúmið sem trúarbrögðin skilji eftir sig, og að hve miklu leyti við erum gegnsýrð af, og byggjum raunar enn á, kristnu siðferði.
Með öðrum orðum virðast almenn umræða um þessi efni yfirleitt snúast verufræðilega stöðu Guðs (allavegana það sem ég hef orðið var við), frekar en siðferðislegu spurninguna, þ.e. hvernig trúarbrögð hafa í gegn um aldirnar verið hinstu forsendur fólks fyrir tilverunni, og hvaða hinstu forsendur sé komnar í staðinn. Sjálfur er ég trúlaus, fylgjandi aðskilnaði ríkis og kirkju og skráði mig úr þjóðkirkjunni eftir biskupsógeðsmálið. Ég hef sterkar skoðanir, og raunar óbeit á kirkjunni sem valdaapparati. Ég er líka mjög heillaður af vísindum, þau eru frábær. En að láta þau seilast inn á svið þar sem þau eiga ekki heima, að halda að þau munu að endingu leysa öll lífsins vandamál (t.a.m. þau vandamál sem trúarbrögðum hefur í gegn um tíðina verið ætlað að takast á við), að þau séu einhverskonar þróaðri útgáfa af trúarbrögðum, er bara rugl.

Í stuttu máli, þá væri það ágætt ef fólk myndi sýna smá auðmýkt gagnvart trúarbrögðum sem mannlegu fyrirbæri, hvort sem það er trúlaust eða ekki…

Líf mitt er í allt of miklu jafnvægi þessa dagana.

Það er ekkert endilega gott. Sá tími sem maður er í fullkomnu jafnvægi lifir aldrei neitt sérstaklega vel í minningunni. Það rennur bara saman í eitthvað tómleikagrámyglutímabil þar sem maður var hvorki hér né þar. Sem er skrýtið því fólk er alltaf að keppast að því að koma á einhverju jafnvægi, hvort sem það er einstaklingsjafnvægi eða samfélagslagt jafnvægi. En ég held það vilji það enginn til frambúðar, innst inni. Að einhverju leyti hefur maður alltaf þörf fyrir aðrar hvorar öfgarnar á einhverjum tímapunkti. Mikla gleði eða mikinn sársauka. Helst bæði, því til að upplifa mikla gleði þarf maður líka að upplifa mikla sorg. En hvað með þegar allt er í jafnvægi yfir langt tímabil, sama hvað maður gerir? Þannig að maður þurfi beinlínis að leggja sig fram ef maður vill koma öllu í kring um sig uppnám? Ég held að allir geri það að einhverju leyti, á einhverjum tímapunkti. Fólk býr alltaf til vesen og vandamál allastaðar, sama hversu “ómerkileg” þau kunna að vera. Vandamál sem eru nauðsynleg, hreinlega svo maður nenni að standa í því að vera til. Ef maður er í einhverri krísu þá er svarið ekkert endilega að “þakka fyrir og vera ánægður það sem maður hefur”. Þvert á móti ætti maður frekar bara að hleypa öllu í bál og brand og láta bara eins og fífl. Vei!

Allavegana, ég er farinn út til að láta handtaka mig.

Mér líkar ekki layoutið á blogginu mínu. Það er kuldalegt og lítt heillandi. Að koma inn á bloggið mitt er eins og að sitja í biðstofunni á kuldalegri, dauðhreinsaðri stofnun þar sem hvert einasta fótspor bergmálar og allt í kring eru hvítir, dauðir og óspennandi steinveggir með eitt og eitt málverk á stangli, og ógeðslega óþægilegir og kaldir leður-biðstólar sem þó kosta örugglega 900.000 krónur stykkið. Stofnun sem maður veit að á í vafasömum viðskiptum við erlend olíufyrirtæki og samsteypur sem þræla út 7 ára gömlum Malasískum börnum fyrir 10 krónur á tímann. Svo labbar maður út með svolítið samviskubit. Hvað var ég yfir höfuð að gera þarna?

Ég kunni miklu betur við gamla bloggið mitt, sérstaklega þegar það var veggfóðrað með ógeðslega ljótu brúnu blómamunstri. Það var eins og að koma í heimsókn til gamallar frænku sem er alltaf jafnglöð þó svo að maðurinn hennar sé dauður og börnin hennar heimsæki hana aldrei, og gefur manni löngu uppþornað kex og kökur en maður fyrirgefur henni það því hún er gömul og kölkuð og fer fljótlega að deyja.

Allavegana, er ekki hægt að breyta þessu?